Sjiek is mich dat!

Voor sommige mensen is het heel gewoon om dagelijks Limburgs dialect te gebruiken, maar voor anderen is dat minder vanzelfsprekend. Toch zie je dat dialectgebruik onder druk staat. Social Media heeft voor een nieuwe boost gezorgd. ‘Appen’ in het Limburgs is trending.

Kinderen die veel Limburgse dialectwoorden gebruiken, lijken daar geen hinder van te ondervinden. Voor hun Nederlandse woordenschat is het in ieder geval niet nadelig. Dat blijkt uit onderzoek onder tweetalige dialect-Nederlandssprekende kinderen in Limburg, uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht en het Meertens Instituut. “Uit dat onderzoek blijkt dat kinderen die tweetalig opgroeien, cognitieve voordelen kunnen hebben. Doordat zij continu een van hun twee talen moeten onderdrukken, kunnen zij heel goed relevante en irrelevante informatie scheiden. Op allerlei cognitieve taakjes scoren zij daarom over het algemeen beter dan eentalige kinderen.”

Maar wat kan je met dialect in de klas? Welke materialen zijn er? We stuiten op een mega rijke bron van ideeën, materialen die we hier voor jullie op een rij gezet hebben. Met dank aan De Vrienden van Bibi!

Woordcloud DIALECT

Aan de slag met dialect

VOORAF: MOGELIJKE ONDERZOEKSVRAGEN BIJ HET THEMA DIALECT:

  • Dialect – wat is dat?
  • Dialecten in Limburg – overeenkomsten & verschillen tussen de verschillende dialecten
  • Dialect in mijn eigen dorp of stad | wie – waar – geschiedenis & historie
  • Dialect spreken – hoe doe je dat?
  • Dialect schrijven – hoe doe je dat?
  • Dialect en erfgoed – heemkundevereniging – oude mensen in dorp – verhalenvertellers
  • Dialect in de toekomst – wat is de toekomst van het dialect?
  • Dialect is thuistaal – hoe zit dit met andere kinderen in klas of school?

MATERIALEN

EXCURSIES

ACTIVITEITEN

  • Passie voor verhalen – verhalenverteller | https://www.passievoorverhalen.nl/
  • Maak een leesplankje voor je eigen dorp/stad
  • Schrijf een verhaal in het dialect
  • Publiceer een boek in het dialect (bijvoorbeeld een ABC-boek)
  • Vertaal je lievelingsgedicht van het Nederlands naar je eigen dialect – gebruik websites met informatie
  • Nodig iemand uit die het dialect van je dorp goed spreekt (en/of schrijft)
  • Doe mee met het Kinjer LVK
  • Organiseer een dialect-avond – liedjes, voordrachten, optredens – maak contact met verenigingen uit het dorp
  • Doe mee met een activiteit van Veldeke
  • Stap letterlijk in een oud verhaal uit je dorp (natuurlijk in het dialect) – gebruik het greenscreen of  maak het met stopmotion
  • Maak een dialect-rap | Kim Lee
  • Maak een verteltafel in dialect
  • Organiseer een dialect-speurtocht door jouw dorp of stad
  • Vier een dorpsfeest – doe dit ‘in het dialect’
  • Neem eens DIALECT als schoolbreed thema
  • Benader dialect vanuit het thema THUISTAAL – vluchtelingen, emigranten, asielzoekers…. – iedereen heeft een thuistaal | Maak verhalen, maak hier muziek bij, neem dit op | Jos Netto
  • Limburgse woorden – wat is het? MEENEMEN IN CAMPAGNES | Enne…? Auch enne…!
  • Maak een dialect-journaal
  • Speel de Limburgse woorden quiz – https://zaegsel.nl/quiz/quiz-weet-jij-wat-deze-limburgse-woorden-betekenen
  • Maak een top 10 van de mooiste, gekste, leukste, stomste, lastigste Limburgse woorden….

OVERZICHT WEBSITES EN DIGITALE INFO

VENLO – VENRAY

Overzicht alle lokale kringen Veldeke https://www.veldeke.net/organisatie/kringe-aafdeilinge/

Kringen Veldeke Noord-Limburg https://www.veldeke.net/organisatie/kringe-aafdeilinge/

MEIJEL

Stichting Pròt mèr Mééls

Algemene informatie https://www.protmermeels.nl/de-stichting/het-meijels-dialect

App Meijels dialect  https://www.protmermeels.nl/activiteiten/prot-mer-meels-app

Meijelse les op school – met filmpje en veel foto’s https://www.protmermeels.nl/activiteiten/meels-les

Nééj Mééls Woordebook https://www.protmermeels.nl/activiteiten/meels-woordeboek

ALLERLEI & ALGEMEEN

Limburgse Wikipedia https://li.wikipedia.org/wiki/Veurblaad

http://www.ticshop.nl/ – Boeken en cadeaus met een Limburgse TIC

http://www.ticshop.nl/LiLiLi-beuk/Bekijk-alle-producten.html

Podcast ‘De Limburgse taal en…..’ – denk aan o.a. …. de vasteloavend, …. de taalstrijd, …. de toekomst | https://delimburgsetaal.nl/

Boek Limburgse wijsheden https://www.bol.com/nl/p/limburgse-wijsheden/1001004000013288/

Boek Recepten uit Limburg https://www.bol.com/nl/p/recepten-uit-limburg-1-recepten-uit-limburg-deel-1/9200000083416008/?Referrer=ADVNLGOO002008J-G-118904322151-S-862379619802-9200000083416008&gclid=Cj0KCQiAx9mABhD0ARIsAEfpavRLHuFwsbIbrhqQGRaHHN8sXvb90JhYpQyt5n6OnuvbO6houFWBwpIaAoD2EALw_wcB

Limburgs platenboek https://www.bol.com/nl/p/limburgs-platenboek-druk-heruitgave/1001004005533935/

DIALECT EN KINDEREN

Jippe vertelt – Limburgs dialect – 3.50 minuten

https://www.piepekoek.nl/ – voor de jongste kinderen – woordenschat + spelletje + filmpje + kleurplaat

Veldeke – Jeugd  tot 2015 – http://veldekekids.nl/

https://www.veldeke.net/wp-content/uploads/2020/04/t-Verhaol-van-Noor-en-het-Coronavirus.pdf

https://wikikids.nl/Dialect

Prentenboek De Gröffelo in het Limburgs https://www.lemniscaat.nl/boeken/de-gruffalo-in-t-limburgs-van-frans-pollux/

Limburgs doeboek voor de jeugd https://www.jongnl.nl/index.php/boeken-en-cd-s/488-limburgs-doeboek-voor-de-jeugd

Kinderfeestenvenlo.nl | ook op FB | geven ook kinderuitgaves uit o.a. Kinderfeeste met Cielke & Baer (o.a. Boerebroelof – Joekskepel – Kinderfeeste)

DIALECT & VASTELAOVEND

Filmpje op youtube – voorbeeld

KVL https://www.youtube.com/watch?v=8qG2Q3FXQ9s 

https://www.youtube.com/watch?v=WsGwxmij0nI&list=PLZylHq6T3rp7tb-dk6ZC4YKnB9z6lCoi7 https://www.youtube.com/results?search_query=kvl+2020 (allerlei liedjes van 2020)

DIALECT & ERFGOED

Museum de Locht heeft een mooi aanbod dat aansluit. Kijk eens op www.delocht.nl/ontdek/verhalen

DIALECT: LEZEN EN SCHRIJVEN

https://nl.wiktionary.org/wiki/WikiWoordenboek:Lijst_met_1000_Limburgse_woorden

Limburgse spelling – algemeen http://www.limburgsespelling.nl/

Limburgse spelling – schrijfwijze http://www.limburgsespelling.nl/overzicht_tekens

Limburgse spelling – oefeningen voor op digibord | Venlo-Venray-Weert-Roermond-Sevenum-Helden http://www.limburgsespelling.nl/oefeningen 

Limburgse spellingsapp https://www.veldeke.net/limburgse-spellingsapp-swiftkey-nu-iedereen-gebruiken/

Limburgse woordenboeken http://www.limburgsewoordenboeken.nl/

Dialectboeken in de bibliotheek https://www.bibliotheek.nl/catalogus.4.html?q=*&d=dcterms%3Asubject%7CLimburgse%20dialecten

Electronisch woordenboek van de Limburgse dialecten (eWLD) – https://e-wld.nl/

Onze nieuwsbrief

Meld je aan en blijf op de hoogte van onze activiteiten

Cultuurpad

info@cultuurpad.nl

Postbus 7048
5980 AA Panningen

RSIN: NL850066323B01

Copyright © - Stichting Cultuurpad. Website door Tiki Media